महानगरपालिकाका अनुसार पूर्ण खोप प्राप्त गर्ने बालबालिकामध्ये ०–११ महिनाका २ हजार १३९ जना, १२–१५ महिनाका ९७७ जना, १६–२३ महिनाका १ हजार ५४८ जना तथा २४–५९ महिनाका ६ हजार ९६६ जना रहेका छन् । यस उपलब्धिसँगै विराटनगरले बालबालिकालाई खोपबाट रोकथाम गर्न सकिने रोगविरुद्ध सुरक्षित बनाउने अभियानलाई थप संस्थागत र दिगो बनाएको जनाएको छ ।
पूर्ण खोप सुनिश्चितता तथा दिगोपना कार्यक्रमअन्तर्गत आयोजित विशेष कार्यक्रममा विराटनगर महानगरपालिकाका मेयर नागेश कोइरालाको उपस्थितिमा वडा नम्बर १ देखि १९ सम्मका सबै वडालाई पूर्ण खोप सुनिश्चितता तथा दिगोपना सम्बन्धी प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो । आवश्यक सबै सूचक पूरा गरी पूर्ण खोप सुनिश्चितता हासिल गरेका वडाहरूलाई सम्मानस्वरूप प्रमाणपत्र वितरण गरिएको महानगरले जनाएको छ ।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै महानगर मेयर कोइरालाले बालबालिकाको स्वास्थ्य सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु स्थानीय सरकारको प्रमुख दायित्व भएको उल्लेख गरे । उनले खोप अभियानले बाल मृत्युदर घटाउन, रोगको जोखिम न्यूनीकरण गर्न तथा स्वस्थ समाज निर्माणमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याएको बताए । उनले पूर्ण खोप सुनिश्चितता हासिल गर्नु मात्रै अन्तिम लक्ष्य नभई यसको दिगोपना कायम राख्नु अझ महत्वपूर्ण चुनौती रहेको भन्दैसबै सरोकारवालाको निरन्तर सहकार्यआवश्यकरहेको धारणा राखे ।
महानगरका वरिष्ठ जनस्वास्थ्य अधिकृत रमेश कार्कीका अनुसार महानगरले नियमित खोप सेवाको पहुँच विस्तार, अभिभावकमा जनचेतना अभिवृद्धि तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूको सक्रिय परिचालनमार्फत उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेको हो । ‘पूर्ण खोप सुनिश्चितता केवल एक कार्यक्रम होइन, यो बालबालिकाको सुरक्षित भविष्यसँग जोडिएको अभियान हो,’ उनले भने, ‘महानगरले आगामी दिनमा पनि खोप छुटेका बालबालिकाको खोजी, नियमित अनुगमन र अभिलेखीकरणलाई थप प्रभावकारी बनाउनेछ ।’
खोप संयोजक सुशील साहले विराटनगरमा खोप सेवाको गुणस्तर सुधार, तथ्यांक व्यवस्थापन र समुदायस्तरको सहभागिताले अभियान सफल भएको बताए । उनका अनुसार स्वास्थ्य संस्थाहरू, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका, जनप्रतिनिधि तथा अभिभावकबीचको समन्वयले पूर्ण खोप सुनिश्चितताको लक्ष्य हासिल गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ । ‘खोपबाट बच्न सकिने रोगको जोखिम न्यूनीकरण गर्न नियमित खोप सेवामा निरन्तरता दिनु अत्यावश्यक छ,’ उनले भने ।
कार्यक्रममा सहभागी वडा अध्यक्षहरूले पूर्ण खोप सुनिश्चितता कायम राख्न वडा तहबाट नियमित अनुगमन, जनचेतनामूलक कार्यक्रम तथा खोप छुटेका बालबालिकाको पहिचानलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए । उनीहरूले स्वास्थ्य क्षेत्रमा प्राप्त उपलब्धिलाई दिगो बनाउन समुदायको सक्रिय सहभागिता अपरिहार्य रहेको धारणा राखे ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार पूर्ण खोप कार्यक्रमले बालबालिकालाई दादुरा, रुबेला, पोलियो, क्षयरोग, डिप्थेरिया, कालीखोकी, टिटानस लगायतका रोगबाट जोगाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ । यसले बाल स्वास्थ्य सूचक सुधार्नुका साथै दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्य क्षेत्रमा पर्ने आर्थिक भारसमेत कम गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।
स्वास्थ्य महाशाखा प्रमुख डा. दिलीपकुमार यादवले पूर्ण खोप सुनिश्चितताको उपलब्धिलाई स्वास्थ्य क्षेत्रको महत्वपूर्ण सफलता मान्दै आगामी वर्षहरूमा समेत नियमित खोप सेवाको पहुँच विस्तार, समुदायमा स्वास्थ्य सचेतना अभिवृद्धि र खोप अभियानको दिगोपनामा विशेष जोड दिने बताए ।
बिदाइ समारोहमा महानगरका मेयर नागेश कोइरालाले दुलालले चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा समेत प्रशासनिक नेतृत्व सम्हाल्दै महानगरको सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउन महत्वपूर्ण योगदान दिएको बताए । उनले दुलालले कार्यभार सम्हालेको समय देशव्यापी आन्दोलन तथा त्यसबाट सिर्जित असहज अवस्थाका कारण स्थानीय तहहरू प्रभावित भएको स्मरण गर्दै विराटनगर महानगर पनि त्यसको असरबाट अछुतो नरहेको उल्लेख गरे ।
‘कठिन परिस्थितिमा पनि प्रशासनिक संयमता, समन्वय क्षमता र निर्णय गर्ने दक्षताका कारण महानगरले चाँडै आफ्नो नियमित कार्यसम्पादनलाई गति दिन सफल भयो,’ मेयर कोइरालाले भने, ‘दुलालको नेतृत्वले कर्मचारी संयन्त्रलाई एकताबद्ध राख्न र सेवा प्रवाहलाई निरन्तरता दिन उल्लेखनीय भूमिका खेलेको छ ।’
उपमेयर शिल्पा निराला कार्कीले पनि दुलालको कार्यशैली, इमान्दारिता र समन्वयकारी भूमिकाको प्रशंसा गर्दै महानगरको संस्थागत सुदृढीकरणमा उनले पु¥याएको योगदान स्मरणीय रहने बताइन् । उनका अनुसार स्थानीय सरकारको प्रभावकारिता जनप्रतिनिधि र प्रशासनबीचको सहकार्यमा निर्भर रहने भएकाले दुलालले त्यस सम्बन्धलाई अझ मजबुत बनाउन योगदान दिएका थिए ।
कार्यक्रममा सबै वडाध्यक्षका तर्फबाट धारणा राख्दै वडा नम्बर १ का अध्यक्ष काजीबहादुर बस्नेतले दुलाललाई कर्मठ, अनुशासित र परिणाममुखी प्रशासकका रूपमा चित्रित गरे । उनले महानगरको प्रशासनिक सुधार, कर्मचारी व्यवस्थापन तथा विकास आयोजनाको कार्यान्वयनमा दुलालको भूमिका उल्लेखनीय रहेको बताए ।
‘जहाँ रहे पनि विराटनगर महानगरले उहाँलाई सम्झिरहनेछ,’ बस्नेतले भने, ‘उहाँले प्रशासनिक नेतृत्वमार्फत संस्थालाई सही दिशामा अघि बढाउन महत्वपूर्ण योगदान गर्नुभएको छ ।’
२०८२ भदौ ४ गते विराटनगर महानगरपालिकाको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतका रूपमा कार्यभार सम्हालेका दुलालले आफ्नो कार्यकाललाई स्मरण गर्दै विराटनगरको अनुभजीवनकै महत्वपूर्णअध्याय बनेको बताए । उनले यहाँ जनप्रतिनिधि र कर्मचारीबीच रहेको सहकार्य, विश्वास र आत्मीय सम्बन्ध अन्यत्र कमै देख्न पाइने दाबी गरे ।
‘स्थानीय सरकार सफल हुन जनप्रतिनिधि र कर्मचारीबीचको सम्बन्ध पारदर्शी, विश्वासपूर्ण र सहकार्यमा आधारित हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘विराटनगरमा मैले त्यही वातावरण पाएँ, जसले काम गर्न थप सहज बनायो ।’
दुलालले महानगरमा रहँदा प्राप्त सहयोग, सद्भाव र सहकार्यका लागि जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीप्रति आभार व्यक्त गर्दै आगामी जिम्मेवारीमा पनि स्थानीय तहसँगको सहकार्यलाई प्राथमिकतामा राख्ने प्रतिबद्धता जनाए ।
सामान्य प्रशासन महाशाखाका प्रमुख अर्जुन थपलियाले सहजीकरण गरेको कार्यक्रममा महाशाखा प्रमुख, शाखा प्रमुख, जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीहरूले खादा, माला र अविर लगाएर दुलाललाई सम्मानपूर्वक बिदाइ गरेका थिए । कार्यक्रममा सहभागीहरूले उनको आगामी कार्यकाल सफल रहोस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गरेका थिए ।
यसैबीच, दुलालको सरुवापछि विराटनगर महानगरपालिकाको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको जिम्मेवारी झापा निवासी विजयकुमार शर्माले सम्हाल्ने भएका छन् ।