पानी न पर्दा खेत बाझै

रबिन्द्र बराल -रंगेली, माेरङ,श्रावण १ गते, अाईतबार।
रातो तारा डट कम,माेरङका दक्षिणी भेगका कृषक हरु श्रावण महिना लागि सक्दा पनी पानी  न पर्दा यति खेर किशान हरु माेटरकाे भरमा खेती गर्ना बाध्य रहेका छन ।

जिल्ला कृषि वरिष्ठ अधिकृत मनाेज यादवका अनुसार यसबर्ष पानी नपरेका कारण ३५ प्रतिशत मात्रै धान खेति भएको बातउदै उनी भन्छन् । बिगतकाे दुई बर्षकाे धान बालि अनुसार यस  बर्षपनि ७८ हजार हेक्टरमा धान खेतीकाे क्षेत्र फल याेग्य रहेको छ ।

माेरङकाे केराबारी,टाडि,याङसिला मा  समयमै पानी नपर्दे अहिलेसम्म ८ प्रतिशतले मात्रै धान राेपाई गरिसकेको   र ईटहार,सिजुव,रंगेली,डाईनियाँमा बुधनगर,मझारेमा १८ प्रतिशतले राेपाईगरेकाे र नहरको पानिले बाहुनी,हाेक्लावारी,बेलवारी,हरैचा
मा १० प्रतिशतले धानराेपाई सकेको यादवले बताए ।

उनि भन्छन अब पनि पानी नपरेमा माेटरकाे भरमा खेती गरेपनि उब्जनीमा निकै कमिअाउने र अहिले राेपेकाे धानकाे बेर्ना छिपिएर गईसकेकाे हुनाले धान फुल लाग्न निकै कमिअाउने बताउँछन् ।

स्थानीय निकायकाे निर्वाचन ले गर्दा कृषक हरु खेतीपाती मा नलागेर धानकाे बेर्ना राख्न ढिलाई गरेको र पानी समेत नपरेको कारणले धान उब्जनिमा कमिअाउने समेत यादव ले बताए ।

माेरङकाे रंगेली,अामगाछि,टकुवा,अमरदह,गाेविन्दपुर,सिजुवा, साेराभाग,बबिया,कर्सिया लगायतका दक्षिणी भेगमा  बसाेवास गर्ने् अधिकान्स कृषि पेशामा अाधारीत छन ।

 यस भेगका कृषक हरुले बर्खे धान लगाउन अाकाशकाे भरमा खेति गर्ने गरेका छन । श्रावण महिना  लागि सकेता पनि पानी नपर्दा असार १५ गते राखेकाे धानकाे बेर्ना समेत पानी नपर्दा खेतमै सुखेर मर्न थालेकाे गाेविन्दपुर ३ का टंक कार्किले बताए।

उनी भन्छन्  दिउसो बेर्नामा पानी हाल्याे भाेलि पल्ट सबै पानी सुकेर जान्छ  कसरी खेति गर्नु दुखेसो पाेख्छन ।
उनित एउटा उदाहरण मात्रै हुन ।
उनी जस्ता सयौं किशान हरु पानी नपर्दा दिनदिनै चिन्तामा परेका छन ।

असार पन्द्रमा कृषक हरु  धान राेपाई सकेर मैझाराे गरी  दही चिउरा खाने परमपरा  सपना झै  बितियाे  कृषक हरुका लागि असार १५  हर्सन बिस्मत भएको छ ।

असार महिनामा खाेलानाला खेत वारि पानी ले भरिभराउ हुने समयमा अहिले खेत बारीमा सुखेकाे माटाेकाे डल्ला मात्रै देख्न पाईन्छ । धान राेपन ठिक्क पारेको खेतमा झार जङ्गल ले भरिएको रंगेली नगरपालिका ७का कृषक काैरब खड्का बताउँछन् ।

 माेरङकाे रंगेली नगरपालिका ६ का कृषक   बिगत १० बर्षदेखि कृषि पेशामा लागेका सुनिल कुमार साह  ले भने असार महिनामा कृषक हरुले खेतमा धान राेपेर सक्नु पर्ने समयमा अहिले सम्म अाफ्नाे २ बिघा खेत बाझै रहेको उनि बताउछन  ।

कृषक हरुले असारमा खेलगाएकाे धान ले एक बर्ष भरि खान लगाउन पुगाउने किसान हरु अब कसरी धान राेपेर अाफ्नाे बर्षभरिकाे लागि खान धान कसरी जाेह गर्ने भनेर चिन्तामा परेका छन ।

धानको बीउ भने पानी नपरे सुकेर मर्न लागेकाे उनी बताउँछन। नेपाल सरकार काे ३५ लाखको लागतमा  एक बर्ष अगाडि ईस्टेड बाेरिङ सुनवर्शि ५ स्थित  बन्काेलमा साे बाेरिङ यति खेर बेकामे भएको छ ।

अहिले कृषक हरुले खेतमा धान राेपनका लागी माेटर जडान गरेर खेति गरेपनि बिहानै पनि हालेर राखेपनि रातभरि मा खेतकाे पानी  सबै सुकेर जाने गरेकाे कृषक हरु बताउँछ ।